Kan een werkgever een consignatiedienst verplichten?

Wettelijke basis voor het verplichten van consignatiediensten

Het lijkt misschien eenvoudig, maar als werkgever mag je een werknemer alleen verplichten om consignatiediensten te draaien als dit is vastgelegd in de cao of de individuele arbeidsvoorwaarden en als het past binnen de functie van de werknemer. Werknemers onder de 18 jaar mogen geen consignatiediensten draaien. Daarnaast moet je als werkgever rekening houden met de regels uit de Arbeidstijdenwet, zoals het maximum van 13 uur werken per 24 uur en het aantal dagen per periode dat een werknemer geconsigneerd mag zijn. Het is belangrijk om deze wettelijke kaders te respecteren om zowel de rechten van de werknemer als de naleving van de wetgeving te waarborgen.

Arbeidstijdenwet en rusttijden bij consignatiediensten

Wat zijn de regels rondom arbeidstijden en rusttijden bij consignatiediensten? De Arbeidstijdenwet stelt dat je in een periode van 24 uur maximaal 13 uur mag werken, inclusief eventuele oproepen tijdens je consignatiedienst. Als je bijvoorbeeld al 8 uur hebt gewerkt, kun je nog maximaal 5 uur worden opgeroepen tijdens je consignatiedienst. Daarnaast zijn er specifieke rusttijden die je moet respecteren:

• In een periode van vier weken heb je recht op minimaal twee keer twee aaneengesloten vrije dagen zonder consignatiedienst.
• Je mag geen consignatiedienst hebben in de 11 uur voorafgaand aan een nachtdienst en in de eerste 14 uur na afloop ervan.

Het is dus essentieel om deze regels in acht te nemen om zowel je eigen welzijn als de naleving van de wet te waarborgen.

Leeftijdsgrenzen en uitzonderingen voor consignatiediensten

Vooruitkijken loont. Bij het inzetten van consignatiediensten is het belangrijk om rekening te houden met leeftijdsgrenzen en specifieke uitzonderingen. In sommige sectoren kunnen oudere werknemers vrijgesteld worden van dergelijke diensten. Bijvoorbeeld, in de cao voor universitair medische centra (umc’s) is afgesproken dat medisch specialisten tot hun 62e jaar verplicht zijn om diensten te draaien. Deze leeftijdsgrens is stapsgewijs verhoogd om aan te sluiten bij de stijgende AOW-leeftijd. Daarnaast zijn er uitzonderingen voor zwangere werknemers; zij zijn tijdens hun zwangerschap en tot zes maanden na de bevalling niet verplicht om avond- en nachtdiensten te verrichten. Het is essentieel om de specifieke cao en bedrijfsafspraken te raadplegen om op de hoogte te zijn van de geldende leeftijdsgrenzen en uitzonderingen binnen jouw organisatie.

Vergoedingen en compensaties voor consignatiediensten

Stel dat je consignatiediensten draait, dan heb je recht op een vergoeding voor de tijd dat je beschikbaar bent. Deze vergoedingen kunnen variëren afhankelijk van de sector en de specifieke cao-afspraken. Bijvoorbeeld, in de cao VVT 2025-2026 is vastgelegd dat de vergoeding voor bereikbaarheids- of consignatiediensten als volgt is:

• Van maandag tot en met vrijdag tussen 06.00 en 00.00 uur: €3,50 per uur.
• Op zaterdag, zondag, feestdagen en in de nacht: €7,00 per uur.

Daarnaast ontvang je, als je tijdens een consignatiedienst wordt opgeroepen om te werken, een extra toeslag van 25% op je uurloon voor de gewerkte uren, plus eventuele onregelmatigheidstoeslagen. Het is belangrijk om de specifieke afspraken in jouw cao te raadplegen, aangezien vergoedingen en compensaties per sector kunnen verschillen.

Rechten en plichten van werknemers tijdens consignatiediensten

Als je een consignatiedienst draait, ben je buiten je normale werktijden bereikbaar om bij oproep te werken. Tijdens deze diensten heb je bepaalde rechten en plichten:

• Maximale werktijd: In een periode van 24 uur mag je maximaal 13 uur werken, inclusief de uren tijdens een oproep.
• Aantal consignatiediensten: In een periode van vier weken mag je niet meer dan 14 dagen consignatiedienst hebben. Daarnaast moet je in diezelfde periode minstens twee keer twee aaneengesloten dagen volledig vrij zijn.
• Rust na nachtdienst: Na een nachtdienst heb je recht op een rustperiode voordat je weer een consignatiedienst draait. De precieze afspraken hierover staan in je cao.
• Vergoeding: Het is niet wettelijk verplicht om een consignatietoeslag te ontvangen, maar veel werkgevers bieden dit wel aan. De hoogte en voorwaarden van deze vergoeding staan meestal in je cao of arbeidsvoorwaarden.

Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van deze regels, zodat je weet wat je rechten en plichten zijn tijdens consignatiediensten.